Τι είναι η κρίση πανικού και πώς εκδηλώνεται
Η κρίση πανικού είναι ένα ξέσπασμα έντονου άγχους που συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα και καταστροφικές σκέψεις. Η διάρκεια της κρίσης είναι από 2-30 λεπτά.
Τα σωματικά συμπτώματα που συνοδεύουν μια κρίση πανικού είναι τα εξής:
- Αίσθημα πνιγμού
- Σφίξιμο, πίεση στο στήθος
- Τρέμουλο, αδυναμία
- Υπερβολική εφίδρωση
- Μούδιασμα σε χέρια και πόδια
- Ταχυκαρδία
- Ναυτία, στομαχικές ενοχλήσεις
- Αίσθημα κρύου-ζέστης
- Δυσκολία στην αναπνοή
- Ξηροστομία
- Θολή όραση
Οι σκέψεις που αντίστοιχα συνοδεύουν μια κρίση πανικού είναι οι εξής:
- Θα τρελαθώ
- Θα χάσω τον έλεγχο
- Θα λιποθυμήσω
- Θα καταρρεύσω
- Θα πάθω καρδιακή προσβολή
- Θα πάθω εγκεφαλικό
- Θα ουρλιάζω και θα γελοιοποιηθώ
Τι προκαλεί μια κρίση πανικού
Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να εστιάσουμε στο τί προκαλεί μια κρίση πανικού. Οι παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνισή της είναι οι εξής:
- Τραυματικά γεγονότα στην παιδική ηλικία
- Ερμηνεία σωματικών συμπτωμάτων με καταστροφικό τρόπο
- Επιφόρτιση της γυναίκας με πολλαπλούς ρόλους
- Ενεργοποίηση της αντίδρασης μάχης-φυγής δίχως την παρουσία κινδύνου
- Υπεραερισμός
- Σωματικές ασθένειες
Όταν λοιπόν εμφανίζεται μια κρίση πανικού και αυτή επαναλαμβάνεται τότε δημιουργείται “ο φόβος του φόβου” ο οποίος προκαλεί μεγαλύτερο άγχος και τότε τα σωματικά συμπτώματα παρερμηνεύονται και οδηγούμαστε στην αποφυγή καταστάσεων.
Πώς διαχειριζόμαστε μια κρίση πανικού
Για αυτό το λόγο χρειάζεται να ανακαλύψουμε τις πηγές που ενισχύουν το άγχος ώστε να βοηθήσουμε κάποιον/α με κρίση πανικού ξεκινώντας με το να καταγράφουμε πότε εμφανίζονται οι κρίσεις πανικού, ποιες συνθήκες επικρατούν εκείνη τη στιγμή, τί σκεφτόμαστε π.χ. δεν υπάρχει τρόπος διαφυγής-αδιέξοδο, νιώθω αμηχανία και ντροπή για αυτό που μου συμβαίνει, έχω την αίσθηση ότι δε θα υπάρχει κάποιος/α για να με βοηθήσει, είμαι στα πρόθυρα της τρέλας, χάνω τον έλεγχο ώστε να τις διαχειριστώ αποτελεσματικά αναδομώντας τες.
Εν συνεχεία χρειάζεται να βοηθήσουμε κάποιον/α με κρίση πανικού να τη διαχειριστεί με εστίαση στην αλλαγή του τρόπου ζωής π.χ. να ακολουθηθεί μια ισορροπημένη άσκηση και διατροφή, να μάθει τεχνικές χαλάρωσης και απόσπασης της προσοχής, να αλλάξει τους δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης και να φροντίσει σταδιακά να έρθει σε επαφή με ό,τι τον/ην αγχώνει δίχως να το αποφεύγει αλλά οριοθετώντας το.
Όλα τα παραπάνω μπορούν να γίνουν μέσα στο ασφαλές πλαίσιο της ψυχοθεραπείας.
Αν εσείς ή κάποιος κοντά σας βιώνει κρίσεις πανικού, η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει ουσιαστική στήριξη και εργαλεία διαχείρισης για να επανέλθει η ισορροπία.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι η κρίση πανικού και ποια είναι τα κύρια συμπτώματά της;
Η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό επεισόδιο έντονου φόβου και σωματικής δυσφορίας που κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν ταχυπαλμία, δύσπνοια, εφίδρωση, τρέμουλο, ζάλη και ένα έντονο αίσθημα απώλειας ελέγχου ή επικείμενου κινδύνου.
Πώς μπορώ να σταματήσω μια κρίση πανικού τη στιγμή που συμβαίνει;
Για να διαχειριστείτε μια κρίση πανικού τη στιγμή που εκδηλώνεται, ακολουθήστε αυτά τα βήματα: Εστιάστε σε αργές και βαθιές αναπνοές (εισπνοή από τη μύτη, μεγαλύτερη εκπνοή από το στόμα).Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι το συναίσθημα αυτό είναι προσωρινό και θα περάσει. Χρησιμοποιήστε την τεχνική γείωσης 5-4-3-2-1, παρατηρώντας γύρω σας 5 αντικείμενα, 4 ήχους, 3 υφές, 2 μυρωδιές και 1 γεύση.
Πότε πρέπει να επισκεφτώ ψυχολόγο για τις κρίσεις πανικού;
Είναι σημαντικό να αναζητήσετε τη βοήθεια ενός εξειδικευμένου ψυχολόγου αν οι κρίσεις πανικού επαναλαμβάνονται, αν επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, την εργασία ή τις σχέσεις σας, ή αν αναπτύσσετε έντονο φόβο για το πότε θα συμβεί η επόμενη κρίση.
Πώς βοηθάει η ψυχοθεραπεία στην αντιμετώπιση του πανικού;
Η Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία (CBT) είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος για τις κρίσεις πανικού. Βοηθά τον θεραπευόμενο να εντοπίσει τις αρνητικές σκέψεις που τροφοδοτούν τον φόβο, να κατανοήσει τα σωματικά συμπτώματα και να μάθει πρακτικές τεχνικές για να μειώσει την ένταση και τη συχνότητα των κρίσεων.